Η Ωραία και το Τέρας της Ελληνικής οικονομίας

 

Ο παρακάτω πίνακας κλείνει το τρίπτυχο (βλ. στο τέλος) της σύγκρισης του 2024 με το 2010, λύνοντας τα όποια ερωτήματα προκύπτουν από την αντιφατική παρουσίαση της Ελληνικής οικονομίας, είτε ως αισθητά βελτιούμενης, είτε ως βαλτωμένης με την πλειοψηφία των πολιτών να βυθίζεται στην ανέχεια. Αριστερά, είναι οι υποδείκτες που απαρτίζουν τον λεγόμενο F/ζειν και δεξιά τον Macro. Οι υποδείκτες ουσιαστικά δείχνουν την ποσοστιαία μεταβολή ανάμεσα στο 2010 και 2024 (εκτός από εξαιρέσεις που αναγράφονται στους τίτλους). Το πρόσημο που παίρνουν εξαρτάται από το αν ευνοούν ή βλάπτουν την ευημερία και την οικονομία. Οι αριστεροί, είναι αυτοί που τονίζει συνήθως η αντιπολίτευση, ενώ τους δεξιούς η κυβέρνηση. Οι μεν έχουν να κάνουν με την ποιότητα της ζωής, οι δε με την μακροοικονομική εικόνα. Η αντίφαση γίνεται φανερή, με τον F/ζειν= -162,43 και τον Macro= 309,61. 

Αρχίζοντας από τον δεύτερο, η βελτίωση οφείλεται κυρίως στην αύξηση των εξαγωγών (105%), την βελτίωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης (98%), την μείωση των κόκκινων δανείων στα τραπεζικά χαρτοφυλάκια  (-90%), το θετικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα (85%) και τη βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών που αν και αρνητική, κυμαίνεται σχετικά στο 53% από το 2010. Μεγάλο ζήτημα παραμένουν οι επενδύσεις (που υπολείπονται κατά 40 δις), η παραγωγικότητα που αν και ονομαστικά βελτιώθηκε λίγο (2,7%), σε σχέση με την ευρωζώνη μειώθηκε (-20%). Τέλος, σε αρνητικά επίπεδα κυμαίνεται ακόμα, τόσο ο ακαθάριστος σχηματισμός κεφαλαίου, όσο και ο λόγος του χρέους προς το ΑΕΠ, παρόλη την μεγάλη μείωσή του κυρίως λόγω των πληθωριστικών πιέσεων και των χαμηλών προσυμφωνημένων επιτοκίων. (Όταν το μεσοσταθμικό επιτόκιο εξυπηρέτησης του χρέους είναι μικρότερο από την ονομαστική (πληθωριστική κατά την τελευταία περίοδο) αύξηση του ΑΕΠ, τότε ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ συρρικνώνεται).

Εδώ σε μεγαλύτερη ανάλυση

Στη μέση βρίσκεται η μεταβολή της μεσοσταθμικής τιμής της μεγαβατώρας (από το 2012), που επηρεάζοντας και τους δύο δείκτες, αποτελεί συνδετικό κρίκο.

Αριστερά, μεγάλη βελτίωση δείχνουν ο δείκτης φτώχειας και οι ακάλυπτες ιατρικές ανάγκες (που μειούμενες έχουν θετική βαθμολογία), η μείωση της ανεργίας και τον χρημάτων από την τσέπη για την υγεία. Αρνητική είναι η αύξηση των φόρων (69,7%) στο ΑΕΠ που σε πραγματικές τιμές βρίσκεται στο -37%, οι καταθέσεις των νοικοκυριών (αποπληθωρισμένες τιμές) -25% και τα χρέη τους ως ποσοστό του ΑΕΠ (20%). Σημαντική μείωση δείχνει και η ποιότητα διακυβέρνησης (-30%, σταθμισμένη με τους πληθυσμούς των επί μέρους περιοχών), το διαθέσιμο εισόδημα που συμβαδίζει με τον βασικό μισθό (αποπληθωρισμένες τιμές, -10%) και άνοδο το ποσοστό πολιτών που πληρώνει ίσο ή μεγαλύτερο από 40% του διαθέσιμου για στέγαση, ενώ το ποσοστό ιδιοκατοίκησης μειώθηκε κατά 10%.

Η κυβέρνηση αρνείται υποκριτικά να δει τον δείκτη F/ζειν και η αντιπολίτευση δεν ξεκαθαρίζει τις επιπτώσεις που θα έχουν τα σχέδια βελτίωσής του στον Macro, ενώ το 50% των ψηφοφόρων απέχοντας από τις διαδικασίες έχει γυρίσει την πλάτη στο πολιτικό θέατρο που εξακολουθεί να βαδίζει στα ίδια μονοπάτια. Το πλήγμα που επέφερε η Μεταπολίτευση και ο δικομματισμός στη χώρα, τουλάχιστον από την άποψη της διάρκειας, είναι σαφώς το δριμύτερο στην ιστορία του Ελληνικού κράτους.

Ο οφειλέτης Έλληνας πολίτης, πιέζεται τώρα ακόμα περισσότερο, καθώς με το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ, τα πλεονάσματα αφιερώνονται στη μείωση του χρέους. Από την άλλη μεριά, αν δεν έρρεαν τα κονδύλια του ΤΑ, του Ταμείου Συνοχής και του ΕΣΠΑ, πολλοί από τους δεξιούς δείκτες θα κοκκίνιζαν τάχιστα. Η Ελλάδα εξαρτημένη επενδυτικά και ενεργειακά, σε ένα ασταθές μεταβατικό περιβάλλον, με την Τουρκία να αναδύεται ως περιφερειακή δύναμη και τα πρόσθετα βάρη της Πράσινης Μετάβασης, παραμένει εντελώς ανοχύρωτη (ΟΟΣΑ) στις πιθανές φυσικές καταστροφές. Η πλέον σωστή συσχέτιση των δεικτών F/ζειν και Macro, δεν είναι η αντιπαραβολή. Η αιτία χειροτέρευσης του πρώτου, είναι οι ίδιες πολιτικές που οδήγησαν στη βελτίωση του δεύτερου. Οι δύο δείκτες έχουν σχέση αιτίου-αποτελέσματος παρά αντιπαράθεσης. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ανάκαμψη βαδίζει σε μονόδρομο, η χώρα περνάει πλέον σημεία μη επιστροφής, με κορυφή το δημογραφικό (-3% του πληθυσμού ανά πενταετία) κι αν δε συμβεί κάτι εξαιρετικό – όπως διαγραφή χρέους – σύντομα θα αντιμετωπίσει μεγαλύτερες προκλήσεις, πιο ανέτοιμη και πιο αδύναμη από κάθε άλλη φορά.

--------

Δείκτης Διακυβέρνησης

Ο Δείκτης Διακυβέρνησης στις χώρες της ΕΕ, μετράει την αμεροληψία του Δημόσιου τομέα, την διαφάνεια, την δυνατότητα πρόσβασης, την ποιότητα των υπηρεσιών. Το 2024 σε σχέση με το 2010, ο μέσος όρος του δείκτη, σταθμισμένος με τον πληθυσμό των εν λόγω περιοχών, έχει μειωθεί (επιδείνωση) κατά -30%.

Ως συνέχεια της μείωσης του δείκτη ποιότητας Διακυβέρνησης κατά -30% το 2024 σε σχέση με το 2010, στους πίνακες φαίνεται η μεταβολή των φορολογικών εσόδων, σε αποπληθωρισμένες τιμές (πάνω) και σε ποσοστά του ΑΕΠ (κάτω). Σε πραγματικές τιμές, τα συνολικά φορολογικά έσοδα το 2024 αυξήθηκαν κατά 6% καίτοι το ΑΕΠ μειώθηκε κατά -6% σε ονομαστικούς όρους και κατά -21% σε πραγματικούς. Ως ποσοστό του ΑΕΠ, αυξήθηκαν κατά 69,7%, με πρωταθλητή τον φόρο ακίνητης περιουσίας. Οι πολίτες πληρώνουν ακριβότερα, ένα προϊόν (κρατικές υπηρεσίες) που πλέον κατάντησε 'σαπάκι', παρ' ότι ο βασικός υπολείπεται κατά -10,65%.

Στην έρευνα του πανεπιστημίου του Gothenburg "Quality of Government Expert Survey", του 2020, που βασίστηκε στις εκτιμήσεις περισσότερων από 550 εμπειρογνωμόνων, προσεκτικά επιλεγμένων για τη γνώση του αντικειμένου τους σε σχέση με το πλαίσιο του θέματος, διερευνήθηκαν συνιστώσες όπως οι προσλήψεις στη δημόσια γραφειοκρατία, η σταθερότητα της σταδιοδρομίας, η παρέμβαση των πολιτικών στην καθημερινή λήψη γραφειοκρατικών αποφάσεων και ο βαθμός στον οποίο οι γραφειοκράτες ακολουθούν το γράμμα του νόμου κατά την αντιμετώπιση μεμονωμένων υποθέσεων. Η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ 20η στην Αμεροληψία, 5η στις πολιτικές παρεμβολές και 16η στην Αξιοκρατία. Σε παλιότερη έρευνα (2017) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το πώς αντιλαμβάνονται οι πολίτες την ποιότητα των Δημόσιων Υπηρεσιών, η Ελλάδα ήταν τελευταία.

Όσο για τους φόρους ως ποσοστό του ΑΕΠ, η Ελλάδα στην αύξηση της φορολογίας 2010-2023 είναι 4η στις χώρες του ΟΟΣΑ.

Τέλος, σύμφωνα με το ΚΕΦΙΜ, το 2024 οι Έλληνες εργάστηκαν 185 ημέρες για να αποπληρώσουν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις.